Kennisbank

Het systeem biedt nog steeds normen en referenties maar is bewust minder gedetailleerd geformuleerd. In de jaren tussen het moment van opstellen van methodiek 6.0 en nu is het beeld over waar de meeste toegevoegde waarde van de visitatie ligt verschoven. Methodiek 6.0 zette in op vergelijkbaarheid, ook in de verwachting dat een aansluiting bij de verschillende databronnen in de volkshuisvesting, zoals de Aedes Benchmark, plaats zou vinden. Dat is niet van de grond gekomen. Tegelijkertijd is het signaal dat corporaties te weinig ruimte ervoeren voor maatwerk steeds sterker naar voren gekomen, en is ook uit de experimenten gebleken dat het mogelijk is die ruimte voor maatwerk te bieden, en tegelijkertijd rolvast als ‘strenge maar rechtvaardige’ visitator te blijven.

Uitstel visitatie

Aw en SVWN zien dat corporaties behoefte hebben om zelf het meest geschikte visitatiemoment te kiezen. De gewijzigde Woningwet per 1 januari 2022 geeft hier ruimte voor, als de corporatie zich maar tenminste eens per 4 jaar laat visiteren. Daarom mag de corporatie zelf het visitatiemoment rondom de vaste visitatiedatum bepalen. Bijvoorbeeld direct na afronding van een ondernemingsplan, enkele maanden na het aantreden van een nieuwe bestuurder, enkele maanden na een bestuurscrisis, het opstappen van de RvC, enzovoorts. In al deze voorbeelden kan het bestuur de visitatietermijn van 4 jaar met maximaal 1 jaar uitstellen of besluiten om zich eerder te laten visiteren.

Bij uitstel verantwoordt het bestuur dit besluit achteraf in het jaarverslag met een onderbouwing waarom dit besluit is genomen. Voorwaarde is wel dat het uitstel nooit meer mag zijn dan maximaal 1 jaar. De Aw betrekt de onderbouwing van dit besluit bij haar toezicht op de governance.

Bij uitstel eerder visiteren

Uitstel van een visitatie heeft wel een consequentie. Uitstel betekent dat de corporatie zich de volgende keer eerder moet laten visiteren. Zo blijft de corporatie wel voldoen aan de eis om tenminste eens in de 4 jaar te worden gevisiteerd. Daar staat tegenover dat als een corporatie zich eerder laat visiteren, de corporatie zich de volgende keer later mag laten visiteren. De vaste visitatiedatum blijft immers gelijk.

Opschorten van de visitatiedatum

Alleen in uitzonderlijke situaties kan de vaste visitatiedatum opgeschort worden en zal niet worden voldaan aan de eis van tenminste eens in 4 jaar visiteren. Dit kan volgens de wetsgeschiedenis bijvoorbeeld aan de orde zijn als er sprake is van een fusie en de corporatie kiest voor de vaste visitatiedatum van één van de fusiepartners. Ook hierover verantwoordt de corporatie zich achteraf in het jaarverslag. De Aw beoordeelt achteraf of opschorting van de vaste visitatiedatum aan de orde is of dat er sprake was van uitstel. In het laatste geval moet de corporatie zich de volgende keer eerder laten visiteren.

Dat kunnen we. Bij de overgang van cijfers naar de huidige waarderingen hebben we in gedachten genomen dat het gros van de corporaties wordt beoordeeld tussen de 6 en de 8. Dat geeft weinig onderscheid. Daarbij hopen we dat met het afschaffen van de cijfers meer vrijheid ervaren wordt door corporaties om kritisch in de spiegel te kijken. Nu er nog maar slechts twee waarderingen over zijn gebleven, nodigen wij de bureaus uit om kritisch te blijven op het presteren en waar nodig het label ‘voor verbetering vatbaar’ daarvoor te gebruiken.

• 'zeer goed’: de corporatie levert duidelijk veel betere prestaties dan de minimale vereisten;
• ‘naar behoren: de corporatie levert prestaties die voldoen aan de vereisten;
• ‘voor verbetering vatbaar’: de prestaties van de corporatie voldoen niet aan een aantal vereisten;
• ‘onvoldoende’: de prestaties van de corporatie voldoen niet aan de vereisten.