Kennisbank

Uitstel visitatie

Aw en SVWN zien dat corporaties behoefte hebben om zelf het meest geschikte visitatiemoment te kiezen. De gewijzigde Woningwet per 1 januari 2022 geeft hier ruimte voor, als de corporatie zich maar tenminste eens per 4 jaar laat visiteren. Daarom mag de corporatie zelf het visitatiemoment rondom de vaste visitatiedatum bepalen. Bijvoorbeeld direct na afronding van een ondernemingsplan, enkele maanden na het aantreden van een nieuwe bestuurder, enkele maanden na een bestuurscrisis, het opstappen van de RvC, enzovoorts. In al deze voorbeelden kan het bestuur de visitatietermijn van 4 jaar met maximaal 1 jaar uitstellen of besluiten om zich eerder te laten visiteren.

Bij uitstel verantwoordt het bestuur dit besluit achteraf in het jaarverslag met een onderbouwing waarom dit besluit is genomen. Voorwaarde is wel dat het uitstel nooit meer mag zijn dan maximaal 1 jaar. De Aw betrekt de onderbouwing van dit besluit bij haar toezicht op de governance.

Bij uitstel eerder visiteren

Uitstel van een visitatie heeft wel een consequentie. Uitstel betekent dat de corporatie zich de volgende keer eerder moet laten visiteren. Zo blijft de corporatie wel voldoen aan de eis om tenminste eens in de 4 jaar te worden gevisiteerd. Daar staat tegenover dat als een corporatie zich eerder laat visiteren, de corporatie zich de volgende keer later mag laten visiteren. De vaste visitatiedatum blijft immers gelijk.

Opschorten van de visitatiedatum

Alleen in uitzonderlijke situaties kan de vaste visitatiedatum opgeschort worden en zal niet worden voldaan aan de eis van tenminste eens in 4 jaar visiteren. Dit kan volgens de wetsgeschiedenis bijvoorbeeld aan de orde zijn als er sprake is van een fusie en de corporatie kiest voor de vaste visitatiedatum van één van de fusiepartners. Ook hierover verantwoordt de corporatie zich achteraf in het jaarverslag. De Aw beoordeelt achteraf of opschorting van de vaste visitatiedatum aan de orde is of dat er sprake was van uitstel. In het laatste geval moet de corporatie zich de volgende keer eerder laten visiteren.

In de visitatiemethodiek wordt de opdrachtverlening voor de visitatie gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van RvC en bestuurder.

In art. 53a lid 2 Woningwet is bepaald dat de toegelaten instelling ervoor zorgt dat visitatie plaatsvindt. Volgens de toelichting op dat artikel dragen daarmee de RvC en het bestuur gezamenlijk zorg voor de opdrachtverstrekking: “Het bestuur en Raad van Commissarissen kunnen zo nader bepalen hoe dit proces verloopt” aldus de 2e Nota van Toelichting bij de Veegwet wonen.

Verder is zowel in de methodiek als in de Woningwet vastgelegd dat de bestuurlijke reactie/zienswijze op het visitatierapport door RvC én bestuur gezamenlijk dient te worden opgesteld.

Zie ook de vraag "Wat houdt de bestuurlijke reactie in?"

Met de nieuwe methodiek is de balans tussen leren en verantwoorden verschoven. Streven is dat beide aspecten gelijke aandacht krijgen in visitaties conform methodiek 7. Daarnaast is de keuze gemaakt dat verantwoording, nog nadrukkelijker dan in methodiek 6.0, vanuit het frame van stewardship plaatsvindt, in plaats van principal-agent. Dit betekent voor de visitatiecommissie minder checken en controleren en meer de corporatie uitdagen tot (zelf)reflectie.